بررسی روشهای تشخیص بیماری لوپوس
به دلیل تشابه لوپوس به سایر بیماری‌ها، تشخیص افتراقی این بیماری اهمیت زیادی دارد. باتوجه به اینکه انواع بیماری‌ها می‌توانند علائم مشابهی با لوپوس داشته‌باشند، مرکز پزشکی روماتولوژی برای تائید تشخیص لوپوس از یک طرح طبقه‌بندی استاندارد استفاده می‌کند. در ادامه این مطلب سایت دکتر مهدی سبکتکین – لیزر جای جوش در تهران روشهای تشخیص بیماری لوپوس را مورد بررسی قرار می دهیم.
- بثورات پروانه‌ای شکل که در سراسر گونه‌ها و بینی
- ضایعات پوستی یا دیسکوئیدی: لکه‌های قرمز پوستی گسترده
- حساسیت به نور: پس از قرار گرفتن در معرض نور خورشید، خارش پوستی ظاهر می‌شود
- زخم دهانی یا بینی
- آرتریت (التهاب مفصل) غیر فرسایشی: استخوان‌ها در اطراف مفاصل از بین نمی‌روند، اما در ۲ یا بیشتر
- مفاصل محیطی، حساسیت، تورم یا تجمع مایع وجود دارد.
- التهاب پوشش اطراف قلب (پریکاردیت) یا ریه‌ها (پلوریت)
- اختلالات کلیه
- اختلالات عصبی مثل تشنج، اختلالات روانی یا مشکل در تفکر و استدلال
- اختلالات هماتولوژیک (خونی): کم‌خونی همولیتیک همراه با کاهش تعداد گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها
- اختلالات سیستم ایمنی: وجود آنتی‌بادی علیه DNA و کاردیولیپین (فسفولیپیدی برای لخته‌شدن خون)
- مثبت شدن تست ANA: بدون استفاده از هر گونه دارو تست ANA مثبت می‌شود.
با این وجود بعضی از افراد با بیماری لوپوس خفیف شناسایی نمی‌شوند زیرا علائم و نشانه‌های لوپوس اختصاصی نیستند و برخی از آزمایش‌های خون می‌تواند باعث تشخیص لوپوس مثبت کاذب شود؛ زیرا افراد سالم می‌توانند آنتی‌بادی‌های مشابه با کسانی که بیمار هستند داشته باشند.
سایر آزمایش‌های پاراکلینیکی
متخصص روماتولوژی با در نظر گرفتن علائم، معاینات بالینی و سابقه‌ی پزشکی فرد و خانواده او می‌تواند لوپوس را تشخیص دهد و ممکن است آزمایش خون و سایر آزمایش‌های پاراکلینیکی را درخواست کند:
- آزمایش خون: آزمایش آنتی‌بادی‌های ضد هسته، آنتی‌بادی ضد فسفولیپید، آنتی‌بادی ضد DNA، آنتی‌بادی ضد dsDNA، آنتی‌بادی علیه اسمیت، اندازه‌گیری سطح سرمی کمپلمان‌ها
- آزمایش ادرار: تعداد پروتئین‌ها، گلبول‌های قرمز وسفید
- بیوپسی: بیوپسی از پوست و کلیه
- اشعه ایکس: نشان دادن اندام‌های تحت تاثیر بیماری
بیماری بافت همبند مختلط
این بیماری با هم‌پوشانی علائم لوپوس، اسکلروز، پلی‌میوزیت و وجود آنتی‌بادی‌های Anti-RNP با تیتر بالا مشخص می‌شود و تشخیص این بیماری سخت و پیچیده است.
بیماری های نامشخص بافت همبند
افراد مبتلا به این بیماری علائم ابتلا به یک بیماری خودایمنی را دارند اما مانند لوپوس و بیماری بافت همبند مختلط معیار طبقه‌بندی شده در بیماری‌های بافت همبند را ندارد.
اسکلروز سیستمیک
پدیده‌ی رینود همراه با رفلاکس معده به مری در بیماران اسکلروز دیده می‌شود اما این علائم اختصاصی نیست و ممکن است در مبتلایان به لوپوس و افراد سالم هم مشاهده شود.
سندرم شوگرن
بیماران مبتلا به شوگرن اختلالات نورولوژیک و ریوی مشابه‌ای با لوپوس دارند، با این تفاوت که مبتلایان به شوگرن علائمی مانند ورم ملتحمه چشم، خشکی دهان و ناراحتی در غدد بزاقی دارند و آنتی‌بادی‌های ضد Ro و La مختص این بیماری است.
واسکولیت
ضایعات پوستی، نوروپاتی و نارسایی کلیوی در لوپوس ممکن است مشابه با واسکولیت عروق کوچک و متوسط باشد. با این وجود در این نوع واسکولیت تست ANA منفی است و این بیماران دارای آنتی‌بادی علیه آنتی‌ژن سیتوپلاسمی نوتروفیل هستند.
سندرم بهجت
آفت‌های دهانی، بیماری التهابی چشم، بیماری عروقی و آرتریت هم در بیماران مبتلا به بهجت و هم در بیماران لوپوس وجود دارد. اما بیشتر بیماران مبتلا به سندرم بهجت مرد هستند و آنتی‌بادی ANA ندارند. همچنین اختلالات عروق کوچک، متوسط و بزرگ بیشتر در سندرم بهجت دیده می‌شود.
درماتومیوزیت و پلی میوزیت
معمولا درجات خفیفی از میوزیت (التهاب بافت همبند همراه با تغییرات تخریبی در ماهیچه) در مبتلایان به لوپوس دیده می‌شود، در حالی که بیماران مبتلا به درماتومیوزیت و پلی میوزیت دچار ضعف شدید عضلانی می‌شوند و ۳۰ درصد از آن‌ها دارای آنتی‌بادی ANA هستند در صورتیکه تقریبا همه‌ی افراد مبتلا به لوپوس این آنتی‌بادی را دارند.
بیماری استیل بالغین
تظاهرات بالینی مثل تب، التهاب و درد مفاصل و لنفادنوپاتی (تورم غدد لنفاوی) در بیماران مبتلا به هر دو بیماری دیده می‌شود. با این تفاوت که بیماران مبتلا به لوپوس دارای لکوپنی و آنتی‌بادی ANA هستند اما مبتلایان به استیل بالغین آنتی‌بادی ANA ندارند و دارای لکوسیتوز هستند.
بیماری کیکوچی
علائم بیماری کیکوچی شامل درد عضلات و مفاصل با شیوع کمتر هپاتواسپلنومگالی (بزرگی کبد و طحال) است. از نظر علائم بالینی این بیماری شباهت‌هایی با لوپوس دارد اما معمولا درمان آن به‌خوبی انجام می‌گیرد و تشخیص دقیق آن بر اساس نمونه‌برداری از غدد لنفاوی که تجمع سلولی در بافت را نشان می‌دهد، صورت می‌گیرد.
بیماری سرم
علائم مشابه بیماری سرم با لوپوس شامل تب، لنفادنوپاتی (تورم غدد لنفاوی)، تظاهرات پوستی، آرتریت و در موارد شدید نتایج سنجش پروتئین‌های کمپلمان غیر طبیعی است اما بر خلاف لوپوس آنتی‌بادی ANA در این بیماران منفی است.
فیبرومیالژیا
علائمی مثل درد عضلات و مفاصل و خستگی در هر دو بیماری دیده می‌شود اما آرتریت، ضایعات حساس به نور و درگیری ارگان‌های داخلی در فیبرومیالژیا دیده نمی‌شود. فیبرومیالژیا بیشتر در افراد مبتلا به بیماری‌های روماتوئیدی سیستمیک وجود دارد بنابراین بیماران مبتلا به لوپوس هم ممکن است فیبرومیالژیا داشته‌باشند.
انواع عفونت ها
عفونت‌های ویروسی مانند سیتومگالوویروس، ویروس هپاتیت B و C و برخی باکتری‌ها مانند سالمونلا و توبرکلوزیس می‌توانند علائمی شبیه به لوپوس را ایجاد کنند. علت عفونت ویروسی را می‌توان با انجام آزمایش تشخیص داد.
مولتیپل اسکلروزیس (بیماری MS)
برخی از بیماران مبتلا به لوپوس علائم آسیب عصبی دارند. التهاب عصب بینایی و سندرم هرمی (پیرامیدال) مشخصه‌ی اصلی بیماری MS هستند که با MRI تشخیص داده می‌شود.
” صفحه اینستاگرام دکتر مهدی سبکتکین – لیزر جای جوش در تهران “
